AKDENİZ POSTASI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, kıyı tesisleri için Yeşil Liman Sertifikası almayı zorunlu hale getirdi. 24 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, çevresel standartlara uyum sağlamayan liman işletmelerine yönelik ağır mali yaptırımlar içeriyor. Sertifika zorunluluğu kapsamına giren ancak başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen tesislere, yanaşan her bir gemi için saatlik idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
GEMİ BAŞINA UYGULANACAK SAATLİK CEZA DETAYLARI
Yeni düzenlemeye göre, sertifika kriterlerini karşılamayan limanlara yanaşan her gemi için saat başına 5 bin lira ceza kesilecek. Bir saatten kısa süren işlemler dahi tam saat olarak hesaplanacak. Uygulanacak idari para cezaları için bir alt ve üst sınır belirlenmiş durumda; buna göre ceza tutarı en az 15 bin 259 lira, en fazla ise 605 bin 279 lira olabilecek. Bu rakamlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenerek artırılacak.
KAPASİTE ARTIŞLARI İÇİN SERTİFİKA ŞARTI
Düzenleme sadece mevcut limanları değil, sektöre yeni girecek oyuncuları da kapsıyor. Bundan sonra yeniden inşa edilecek veya mevcut kapasitesini dörtte birden fazla artıracak olan kıyı tesisleri için Yeşil Liman Sertifikası almak bir ön koşul haline getirildi. Bu kapsamdaki tesisler, sertifika başvuru sürecini tamamlamadan işletme izni alamayacaklar.
DENİZ TEMİZLİĞİ ZORUNLULUKLARI
Yeşil Liman unvanını almak ve korumak isteyen tesislerin bazı çevresel projeleri hayata geçirmesi gerekecek. Kıyı tesislerinin bir hatıra ormanı oluşturması veya en az 5 bin ağaçlık özel ağaçlandırma projeleri gerçekleştirmesi şart koşuluyor. Ayrıca, deniz yüzeyi temizliği için gerekli ekipman envanterinin hazırlanması, temizlik faaliyetlerinin planlı bir şekilde yürütülmesi ve bu çalışmaların yıllık olarak raporlanması da zorunlu yükümlülükler arasında yer alıyor.
GEÇİŞ SÜRECİ VE KAPASİTE KRİTERLERİ
Bazı büyük ölçekli tesisler için sertifika zorunluluğu belirli bir takvime bağlandı. Yılda 100 ve üzerinde kruvaziyer gemisi ağırlayan limanların 31 Aralık 2028 tarihine kadar, yıllık 100 bin TEU ve üzeri konteyner elleçleyen tesislerin ise 31 Aralık 2030’a kadar sertifikalarını tamamlamaları gerekiyor. Bu kapasite hesaplamalarında tesislerin son üç yıllık ortalamaları baz alınacak. Belirlenen tarihlerde bu kapasitede olmayan ancak daha sonra bu sınıra ulaşan limanlar için ise zorunluluk, kapasiteye ulaşılan yılı takip eden yılın sonunda başlayacak.
